Vier partijen in de Tweede Kamer hebben een initiatiefwetsvoorstel opgesteld, dat duidelijkheid moet verschaffen over zelfstandig ondernemershap. Het wetsvoorstel is ter consultatie gelegd. Belanghebbenden kunnen tot 23 juni op het wetsvoorstel reageren via https://www.internetconsultatie.nl/zelfstandigenwet/reageren.
Het wetsvoorstel introduceert een wettelijk toetsingskader voor het werken als zelfstandige. Dit kader omvat een zelfstandigen- en een werkrelatietoets. Aan beide toetsen moet zijn voldaan om zekerheid te hebben dat iemand als zelfstandige kan werken.
De zelfstandigentoets houdt in, dat de opdrachtnemer:
- werkt voor eigen rekening en risico;
- een deugdelijke administratie voert;
- zich in het economisch verkeer gedraagt als zelfstandig ondernemer;
- een adequate voorziening heeft voor het risico van arbeidsongeschiktheid; en
- een proportionele bijdrage voor een voorziening bij pensionering heeft.
De werkrelatietoets houdt in, dat:
- er vrijheid is van organisatie van werk;
- er vrijheid is van organisatie van de werktijd;
- er geen hiërarchische controle is; en
- partijen de bedoeling hebben niet op grond van een arbeidsovereenkomst arbeid te verrichten.
Het wetsvoorstel kent de mogelijkheid om een rechtsvermoeden te introduceren voor sectoren met een verhoogd risico op schijnzelfstandigheid. Er komt een toetsingscommissie voor de beoordeling van werkrelaties. De beoordelingen zijn openbaar en bindend voor handhavende instanties, zoals de Belastingdienst.
De indienende partijen zijn voorstander van de invoering van het rechtsvermoeden van werknemerschap op basis van een uurtarief, zoals dat is opgenomen in het wetsvoorstel Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR).